Cách Kiểm Tra PC Cũ Trước Khi Mua — 10 Bước Không Bỏ Sót

Mở CPU-Z, xem tab CPU: xác nhận tên chip, số nhân, xung nhịp base và boost. Nếu người bán nói i7-10700 nhưng CPU-Z hiện i5 — đây là dấu hiệu gian lận.

Kiểm tra tab Memory để xác nhận RAM dual channel (2 kênh) hay single channel. Single channel làm giảm hiệu năng đáng kể dù RAM cùng dung lượng.

Công cụ: CPU-Z (miễn phí)

Chạy Cinebench R23 Multi-Core 10 phút. Theo dõi nhiệt độ CPU bằng HWiNFO64 đồng thời.

Nếu điểm thấp hơn 20% benchmark tham chiếu và nhiệt độ vượt 95°C — tản nhiệt có vấn đề hoặc CPU đang throttle (tự hạ xung để tránh cháy). Chi phí vệ sinh + thay paste tốn thêm 150.000–300.000đ.

Công cụ: Cinebench R23 (miễn phí)

GPU-Z: xác nhận tên card, VRAM, shader clock thực tế. FurMark: chạy stress test 10 phút, theo dõi nhiệt độ GPU. RTX 3060 gaming bình thường ≤83°C.

Cao hơn 90°C liên tục — card có thể bị mài mòn quạt hoặc paste khô. Quan sát màn hình có artifact (pixel lạ màu, dải sọc) không. Artifact là dấu hiệu VRAM hoặc GPU die đang lỗi.

Công cụ: GPU-Z + FurMark (miễn phí)

Chạy MemTest64 tối thiểu 1 pass. Pass 1 không có lỗi là tín hiệu tốt (full test cần 6–8 tiếng nhưng pass 1 đủ để phát hiện lỗi nghiêm trọng).

Công cụ: MemTest64 (miễn phí, chạy trong Windows)

Mở CrystalDiskInfo: health phải là "Good" màu xanh và ≥90%. Xem mục "Power On Hours" — số giờ sử dụng.

Reallocated Sectors Count hoặc Uncorrectable Sector Count > 0 là dấu hiệu SSD sắp hỏng. Không cần chờ đến đỏ — vàng là đủ để mặc cả giá hoặc yêu cầu đổi SSD mới.

Công cụ: CrystalDiskInfo (miễn phí)

Trong HWiNFO64, tìm mục điện áp CPU và VCORE. Rail 12V phải nằm trong khoảng 11.4–12.6V. Rail 5V: 4.75–5.25V.

Trong lúc FurMark chạy, điện áp không được dao động quá 0.5V — dao động lớn là nguồn yếu hoặc lỗi tụ. Nguồn lỗi là nguyên nhân số 1 gây chết linh kiện sau khi mua về.

Công cụ: HWiNFO64 (miễn phí)

Test từng cổng USB bằng cách cắm USB và copy file. Test HDMI/DisplayPort ra màn hình ngoài. Kiểm tra khe RAM còn trống để nâng cấp sau.

Nhìn mainboard dưới ánh sáng — tìm tụ điện phình (đầu tụ vồng lên), vết cháy quanh VRM, hoặc vết ẩm/rỉ. Những dấu hiệu này không thể sửa được và báo trước mainboard sẽ chết.

Công cụ: Mắt nhìn + test thực tế

Chạy một game nặng 15–20 phút: quan sát FPS có ổn định không, có giật đột ngột không, màn hình có artifact không, máy có tắt đột ngột không.

Nếu máy tắt giữa chừng — nguồn yếu hoặc CPU/GPU quá nhiệt. FPS giật không ổn định có thể do RAM single channel, SSD chậm hoặc driver lỗi.

Công cụ: Game bạn hay chơi

Mở case ra nhìn bên trong: tìm bụi tích tụ nặng trên quạt (ảnh hưởng nhiệt), dây cắm lỏng, cable management bừa bộn.

Bên ngoài: thanh chắn case có bị bẻ cong không, cổng I/O phía sau còn nguyên không. Máy bị vệ sinh kém + paste khô là dấu hiệu chủ máy không bảo dưỡng định kỳ.

Công cụ: Mắt nhìn

Hỏi xem có hóa đơn mua hàng gốc không (xác nhận linh kiện thật). Nếu mua ở cửa hàng: yêu cầu phiếu bảo hành ghi rõ ngày mua, cấu hình và nội dung bảo hành.

Bảo hành đúng nghĩa phải ghi: tên máy/cấu hình, ngày mua, thời hạn bảo hành, điều kiện bảo hành (lỗi gì được bảo, lỗi gì không). Thiếu bất kỳ mục nào là bảo hành "mồm".

Công cụ: Giấy tờ, hóa đơn